Մինչ այժմ ինքնակամ կառույցի վերաբերյալ դատական վեճի ընթացքում հայցի ապահովման միջոցով հնարավոր էր արգելել կառույցի քանդումը։ Օգոստոսի 30-ից համայնքային և համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական հողերի վրա կառուցված ինքնակամ կառույցների վեճերով դա այլևս հնարավոր չի լինի, իսկ արդեն կիրառված կասեցնող միջոցները կվերանան առանց առանձին դատական ակտի։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, փոփոխությունը սահմանված է «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին» 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-397-Ն օրենքով, որը պաշտոնապես հրապարակվել է հուլիսի 29-ին և ուժի մեջ է մտնում հրապարակումից մեկ ամիս հետո՝ 2026 թվականի օգոստոսի 30-ին (օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
Ի՞նչ է փոխվում
Օրենքի 1-ին հոդվածով Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 129-րդ հոդվածի 4-րդ մասը լրացվում է նոր նախադասությամբ. համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասում կամ համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցների օրինականացման կամ քանդման (ապամոնտաժման) հետ կապված վեճերով չի կարող կիրառվել հայցի ապահովման այնպիսի միջոց, որը կհանգեցնի այդ կառույցների քանդումն (ապամոնտաժումն) արգելելուն։
Այսինքն՝ եթե անձը դատարանում վիճարկում է իր ինքնակամ կառույցի ճակատագիրը, դատարանն այլևս իրավունք չունի որպես հայցի ապահովման միջոց կասեցնելու քանդումը, երբ կառույցը գտնվում է համայնքային կամ նշված պետական հողի վրա։
Ո՞ր կառույցներին է վերաբերում
Արգելքը վերաբերում է միայն երկու դեպքի (օրենքի 1-ին հոդված)՝
– համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցներին,
– համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցներին։
Մասնավոր՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց սեփականություն հանդիսացող հողամասերի վրա գտնվող կառույցների մասին այս օրենքում խոսք չկա։
Ի՞նչ է լինելու արդեն կայացված կասեցնող որոշումների հետ
Սա օրենքի ամենակարևոր դրույթն է։ 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մինչև օրենքի ուժի մեջ մտնելը ներկայացված միջնորդությունների հիման վրա կիրառված հայցի ապահովման այն միջոցները, որոնք հանգեցրել են համայնքային կամ պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասում գտնվող ինքնակամ կառույցների քանդումն արգելելուն, օգոստոսի 30-ից համարվում են վերացած։
Ընդ որում, դրա համար դատարանի նոր որոշում պետք չէ. միջոցները վերացած են համարվում ուժի մեջ մտնելու պահից՝ օրենքի ուժով։ Դատարանը եռօրյա ժամկետում օրենքով սահմանված կարգով այդ մասին տեղեկացնում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությանը (2-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)։
Հաճախ տրվող հարցեր
Դատարանում իմ գործով քանդումը կասեցված է։ Ի՞նչ կլինի օգոստոսի 30-ից հետո։
Եթե կառույցը գտնվում է համայնքային կամ համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական հողի վրա, ապա կասեցնող ապահովման միջոցը օգոստոսի 30-ից համարվում է վերացած՝ օրենքի ուժով, իսկ դատարանը երեք օրվա ընթացքում տեղեկացնում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությանը (2-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)։ Բուն դատական գործի քննությունը շարունակվում է, սակայն քանդումն այլևս կասեցված չէ։
Կարո՞ղ եմ օգոստոսի 30-ից հետո նոր միջնորդություն ներկայացնել՝ քանդումը կասեցնելու համար։
Նշված երկու կատեգորիայի հողերի վրա գտնվող կառույցների վեճերով՝ ոչ. 129-րդ հոդվածի 4-րդ մասի նոր նախադասությունն ուղղակիորեն արգելում է քանդումն արգելելուն հանգեցնող ապահովման միջոցի կիրառումը (օրենքի 1-ին հոդված)։
Ամփոփում
Օգոստոսի 30-ից համայնքային և համայնքի վարչական սահմաններում գտնվող պետական հողերի վրա կառուցված ինքնակամ կառույցների վեճերով դատարանները քանդումը կասեցնող ապահովման միջոց կիրառել չեն կարող, իսկ մինչ այդ կիրառվածները վերանում են ավտոմատ՝ օրենքի ուժով, ինչի մասին դատարանը եռօրյա ժամկետում տեղեկացնում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությանը, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ինքնակամ կառույցների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով info.legalliance@gmail.com էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
