Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 128-րդ հոդվածի համաձայն՝ մեքենա վարելու իրավունքը, վարորդական վկայականը և մեքենայի անհրաժեշտ փաստաթղթերը տարբեր հասկացություններ են։ Օրենքը դրանցից յուրաքանչյուրի խախտման համար նախատեսում է տարբեր պատասխանատվություն։ Իսկ որոշ դեպքերում պատասխանատվության կարող է ենթարկվել ոչ միայն մեքենան վարողը, այլև այն անձը, ով մեքենան նրան է վստահել։
Վարորդական իրավունք չունե՞ք․ տուգանքը՝ 50-ապատիկ
Եթե անձը ընդհանրապես չունի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և մեքենա է վարում, նրա նկատմամբ նշանակվում է նվազագույն աշխատավարձի 50-ապատիկի չափով տուգանք։
Նույնը վերաբերում է այն դեպքին, երբ անձը նախկինում ունեցել է վարորդական իրավունք, սակայն զրկվելուց հետո դրա ժամկետի ավարտով իրավունքը սահմանված կարգով չի վերականգնել։
Վարորդական վկայականը պարզապես մոռացե՞լ եք
Սա ավելի մեղմ դեպք է։
Եթե անձն ունի մեքենա վարելու իրավունք, սակայն վարելու պահին իր մոտ չունի վարորդական վկայականը կամ ժամանակավոր թույլտվությունը, և իրավախախտումը հայտնաբերած պաշտոնատար անձը տեխնիկական պատճառներով չի կարողանում էլեկտրոնային համակարգով ստուգել գործող վարորդական իրավունքի առկայությունը, նախատեսվում է նվազագույն աշխատավարձի 3-ապատիկի չափով տուգանք։
Բայց այստեղ կա կարևոր հնարավորություն։
Եթե վարորդը փաստաթուղթը ներկայացնում է իրավախախտումը հայտնաբերելու պահից 24 ժամվա ընթացքում, նա կարող է ազատվել վարչական պատասխանատվությունից։ Եթե տուգանքն արդեն նշանակվել է, այդ դեպքում նույնպես կարող է ազատվել այն վճարելու պարտականությունից։
Ուժը կորցրած վկայականով վարելն արդեն այլ խախտում է
Ուժը կորցրած կամ չգործող վարորդական վկայականով կամ այլ ուժը կորցրած փաստաթղթերով մեքենա վարելու համար նախատեսվում է նվազագույն աշխատավարձի 10-ապատիկի չափով տուգանք։
Նույն տուգանքը նախատեսվում է նաև այն օտարերկրացու համար, որը Հայաստանում մեքենա է վարում Հայաստանի Հանրապետությունում չգործող վարորդական վկայականով։
Իսկ եթե մեքենան վստահել եք սխալ մարդուն
Պատասխանատվություն կարող է առաջանալ նաև մեքենան մեկ ուրիշին հանձնելու դեպքում։
Եթե մեքենան վստահում եք՝
16 տարին չլրացած անձի,
տվյալ տեսակի մեքենա վարելու իրավունք չունեցող անձի,
վարորդական իրավունքից զրկված անձի,
վարորդական իրավունքը կասեցված անձի,
կամ ակնհայտորեն ֆիզիկական կամ հոգեկան վիճակի պատճառով անվտանգ վարել չկարողացող անձի,
ապա մեքենան հանձնած անձի նկատմամբ նախատեսվում է նվազագույն աշխատավարձի 25-ապատիկի չափով տուգանք։
Այսինքն՝ «մեքենան ես չեմ վարել» պատճառաբանությունը միշտ չէ, որ ազատում է պատասխանատվությունից։
Թվային վարորդական վկայականը նույնպես ընդունվում է
Օրենքը վարորդական վկայական է համարում նաև ՀՀ ներքին գործերի նախարարության կողմից հատկացված վարորդական վկայականի թվային տարբերակը։
Այսինքն՝ վարորդական վկայականը պարտադիր չէ ներկայացնել միայն ֆիզիկական քարտի տեսքով, եթե առկա է դրա օրենքով նախատեսված թվային տարբերակը։
Իսկ ի՞նչ է համարվում «այլ փաստաթուղթ»
Օրենքի այս հոդվածի իմաստով «այլ փաստաթղթեր» են, մասնավորապես, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման և մաքսային փաստաթղթերը, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև բժշկական տեղեկանքը։
Միաժամանակ, այս հասկացության մեջ չեն մտնում լիազորագիրը, ուղեգիրը և բեռնաուղեգիրը։
Ամփոփ՝ ինչի համար որքան տուգանք
50-ապատիկ – մեքենա վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից մեքենա վարելը։
25-ապատիկ – մեքենան համապատասխան իրավունք կամ հնարավորություն չունեցող անձին վստահելը։
10-ապատիկ – ուժը կորցրած կամ չգործող վարորդական վկայականով կամ համապատասխան այլ փաստաթղթերով վարելը։
3-ապատիկ – վարորդական վկայականը կամ անհրաժեշտ փաստաթղթերը վարելու պահին իր մոտ չունենալը՝ օրենքով նախատեսված պայմաններում։
Կարևոր է․ 3-ապատիկ տուգանքի դեպքերում վարորդը կարող է ընդհանրապես չկրել վարչական պատասխանատվություն, եթե փաստաթուղթը իրավախախտումը հայտնաբերելու պահից 24 ժամվա ընթացքում ներկայացնի լիազորված մարմնին կամ պաշտոնատար անձին։
