Այս ուժերի մեծ մասը Հայաստանը տեսնում է ոչ թե որպես նպատակ, այլ որպես գործիք։ Ոչ թե արժեք, այլ տարածք։ Ոչ թե պետություն, այլ միջանցք՝ ռուսական շահերի սպասարկման համար։ Եվ հենց այստեղ է ամբողջ պարադոքսը՝ որքան շատ են խոսում «մայր հայրենիքից», այնքան ավելի են նսեմացնում այդ հայրենիքի ինքնուրույնությունը։ Նրանց համար «Ուժեղ Հայաստան»-ը նշանակում է ուժեղ կախվածություն։ «Մայր Հայաստան»-ը՝ խնամակալության տակ գտնվող երեխա։
Իսկ ամենացավալին այն է, որ այս ամենը փաթեթավորվում է կեղծ հայրենասիրությամբ՝ դրոշ, կարգախոս, աղմուկ, սպառնալիքներ ու մշտական վախի մանիպուլյացիա։
Հայաստանի խնդիրը միայն արտաքին ճնշումները չեն։ Ավելի վտանգավոր են այն ներքին ուժերը, որոնք պետություն չեն պատկերացնում առանց «մեծ եղբոր» թույլտվության։ Որոնց համար անկախությունը ոչ թե նպատակ է, այլ ժամանակավոր անհարմարություն։
Ուստի մի առաջարկ՝ եթե արդեն ընտրել եք ռուսական ռայոնի մտածողությունը, գոնե այն մի՛ թաքցրեք հայրենասիրական անվանումների տակ։ Մի՛ շահարկեք «Հայաստան» բառը այն գաղափարների համար, որոնք հենց այդ Հայաստանի գոյությանն են հակասում։ Հայաստանը կամ պետություն է, կամ գուբերնիա։ Երկուսը միասին չի լինում։
