Միացյալ Նահանգների Նախագահ Դոնալդ Թրամփի ստորագրած հուշագրով ԱՄՆ-ը նախաձեռնում է դուրսբերում և դադարեցնում է մասնակցությունն ու ֆինանսավորումը ընդհանուր առմամբ 66 միջազգային և ՄԱԿ-ի կառույցներում՝ դրանք համարելով ԱՄՆ ազգային շահերին հակասող։ Այս մասին Իրավաբան.net-ը տեղեկանում է Սպիտակ տան տարածած հաղորդագրությունից։
Ներկայացնում ենք հուշագրի տեքստն ամբողջությամբ։
«Միացյալ Նահանգների դուրսբերումը Միացյալ Նահանգների շահերին հակասող միջազգային կազմակերպություններից, կոնվենցիաներից և պայմանագրերից
ՀՈՒՇԱԳԻՐ ԳՈՐԾԱԴԻՐ ԴԵՊԱՐՏԱՄԵՆՏՆԵՐԻ ԵՎ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՂԵԿԱՎԱՐՆԵՐԻՆ
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Սահմանադրությամբ և օրենքներով ինձ վերապահված լիազորությունների ուժով՝ որպես Նախագահ, սույնով հրահանգում եմ.
Բաժին 1. Նպատակը. (ա) 2025 թվականի փետրվարի 4-ին ես արձակել եմ թիվ 14199 Գործադիր հրամանը (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դուրսբերումը Միավորված ազգերի կազմակերպության որոշակի կազմակերպություններից և դրանց ֆինանսավորման դադարեցումը, ինչպես նաև բոլոր միջազգային կազմակերպություններին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից ցուցաբերվող աջակցության վերանայումը)։ Այդ Գործադիր հրամանը հանձնարարում էր Պետքարտուղարին, խորհրդակցելով Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ներկայացուցչի հետ, իրականացնել բոլոր այն միջազգային միջկառավարական կազմակերպությունների վերանայումը, որոնց անդամ է հանդիսանում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և տրամադրում է որևէ տեսակի ֆինանսավորում կամ այլ աջակցություն, ինչպես նաև բոլոր այն կոնվենցիաների և պայմանագրերի վերանայումը, որոնց կողմ է հանդիսանում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ որոշելու համար, թե որ կազմակերպությունները, կոնվենցիաները և պայմանագրերն են հակասում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների շահերին։ Պետքարտուղարը զեկուցել է իր եզրակացությունների մասին՝ թիվ 14199 Գործադիր հրամանի պահանջի համաձայն։
(բ) Ես դիտարկել եմ Պետքարտուղարի զեկույցը և, Կաբինետի հետ քննարկումներից հետո, որոշել եմ, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների շահերին հակասում է սույն հուշագրի 2-րդ բաժնում թվարկված կազմակերպություններին անդամակցելը, դրանց մասնակցելը կամ այլ կերպ աջակցություն ցուցաբերելը։
(գ) Համաձայն թիվ 14199 Գործադիր հրամանի և հիմնվելով Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Սահմանադրությամբ և օրենքներով ինձ վերապահված լիազորությունների վրա՝ ես սույնով հրահանգում եմ բոլոր գործադիր դեպարտամենտներին և գործակալություններին (գործակալություններ) ձեռնարկել անհապաղ քայլեր՝ հնարավորինս սեղմ ժամկետներում իրականացնելու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դուրսբերումը սույն հուշագրի 2-րդ բաժնում թվարկված կազմակերպություններից։ Միավորված ազգերի կազմակերպության կառույցների պարագայում դուրսբերումը նշանակում է այդ կառույցներին մասնակցության կամ ֆինանսավորման դադարեցում՝ օրենքով թույլատրելի չափով։
(դ) Պետքարտուղարի հետագա եզրակացությունների վերանայման գործընթացը շարունակվում է։
Բաժին 2. Կազմակերպություններ, որոնցից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները պետք է դուրս գա.
(ա) Ոչ ՄԱԿ-ի կազմակերպություններ.
(i) 24/7 Ածխածնից զերծ էներգիայի պակտ (24/7 Carbon-Free Energy Compact);
(ii) Կոլոմբոյի պլանի խորհուրդ (Colombo Plan Council);
(iii) Բնապահպանական համագործակցության հանձնաժողով (Commission for Environmental Cooperation);
(iv) Կրթությունը չի կարող սպասել (Education Cannot Wait);
(v) Հիբրիդային սպառնալիքների հակազդման եվրոպական գերազանցության կենտրոն (European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats);
(vi) Եվրոպական ազգային մայրուղիների հետազոտական լաբորատորիաների ֆորում (Forum of European National Highway Research Laboratories);
(vii) Ազատ առցանց կոալիցիա (Freedom Online Coalition);
(viii) Համայնքային ներգրավվածության և դիմակայունության գլոբալ հիմնադրամ (Global Community Engagement and Resilience Fund);
(ix) Հակաահաբեկչական գլոբալ ֆորում (Global Counterterrorism Forum);
(x) Կիբերփորձաքննության գլոբալ ֆորում (Global Forum on Cyber Expertise);
(xi) Միգրացիայի և զարգացման գլոբալ ֆորում (Global Forum on Migration and Development);
(xii) Գլոբալ փոփոխությունների հետազոտությունների միջամերիկյան ինստիտուտ (Inter-American Institute for Global Change Research);
(xiii) Հանքարդյունաբերության, միներալների, մետաղների և կայուն զարգացման միջկառավարական ֆորում (Intergovernmental Forum on Mining, Minerals, Metals, and Sustainable Development);
(xiv) Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական փորձագիտական խումբ (Intergovernmental Panel on Climate Change);
(xv) Կենսաբազմազանության և էկոհամակարգային ծառայությունների միջկառավարական գիտական-քաղաքական հարթակ (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services);
(xvi) Մշակութային արժեքների պահպանման և վերականգնման ուսումնասիրության միջազգային կենտրոն (International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property);
(xvii) Բամբակի միջազգային խորհրդատվական կոմիտե (International Cotton Advisory Committee);
(xviii) Զարգացման իրավունքի միջազգային կազմակերպություն (International Development Law Organization);
(xix) Էներգետիկ միջազգային ֆորում (International Energy Forum);
(xx) Արվեստի խորհուրդների և մշակութային գործակալությունների միջազգային ֆեդերացիա (International Federation of Arts Councils and Culture Agencies);
(xxi) Ժողովրդավարության և ընտրական աջակցության միջազգային ինստիտուտ (International Institute for Democracy and Electoral Assistance);
(xxii) Արդարադատության և իրավունքի գերակայության միջազգային ինստիտուտ (International Institute for Justice and the Rule of Law);
(xxiii) Կապարի և ցինկի ուսումնասիրության միջազգային խումբ (International Lead and Zinc Study Group);
(xxiv) Վերականգնվող էներգետիկայի միջազգային գործակալություն (International Renewable Energy Agency);
(xxv) Միջազգային արևային դաշինք (International Solar Alliance);
(xxvi) Արևադարձային փայտանյութի միջազգային կազմակերպություն (International Tropical Timber Organization);
(xxvii) Բնության պահպանության միջազգային միություն (International Union for Conservation of Nature);
(xxviii) Աշխարհագրության և պատմության համամերիկյան ինստիտուտ (Pan American Institute of Geography and History);
(xxix) Ատլանտյան համագործակցության գործընկերություն (Partnership for Atlantic Cooperation);
(xxx) Ասիայում նավերի դեմ ծովահենության և զինված կողոպուտի դեմ պայքարի տարածաշրջանային համագործակցության համաձայնագիր (Regional Cooperation Agreement on Combatting Piracy and Armed Robbery against Ships in Asia);
(xxxi) Տարածաշրջանային համագործակցության խորհուրդ (Regional Cooperation Council);
(xxxii) 21-րդ դարի վերականգնվող էներգիայի քաղաքականության ցանց (Renewable Energy Policy Network for the 21st Century);
(xxxiii) Ուկրաինայի գիտության և տեխնոլոգիաների կենտրոն (Science and Technology Center in Ukraine);
(xxxiv) Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանային բնապահպանական ծրագրի քարտուղարություն (Secretariat of the Pacific Regional Environment Programme); և
(xxxv) Եվրոպայի խորհրդի Վենետիկի հանձնաժողով (Venice Commission of the Council of Europe):
(բ) Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) կազմակերպություններ.
(i) Տնտեսական և սոցիալական հարցերի դեպարտամենտ (Department of Economic and Social Affairs);
(ii) ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհուրդ (ECOSOC) — Աֆրիկայի տնտեսական հանձնաժողով;
(iii) ECOSOC — Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տնտեսական հանձնաժողով;
(iv) ECOSOC — Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսի տնտեսական և սոցիալական հանձնաժողով;
(v) ECOSOC — Արևմտյան Ասիայի տնտեսական և սոցիալական հանձնաժողով;
(vi) Միջազգային իրավունքի հանձնաժողով (International Law Commission);
(vii) Քրեական տրիբունալների միջազգային մնացորդային մեխանիզմ (International Residual Mechanism for Criminal Tribunals);
(viii) Միջազգային առևտրի կենտրոն (International Trade Centre);
(ix) Աֆրիկայի հարցերով հատուկ խորհրդականի գրասենյակ (Office of the Special Adviser on Africa);
(x) Զինված հակամարտություններում երեխաների հարցերով Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցչի գրասենյակ;
(xi) Հակամարտություններում սեռական բռնության հարցերով Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցչի գրասենյակ;
(xii) Երեխաների նկատմամբ բռնության հարցերով Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցչի գրասենյակ;
(xiii) Խաղաղաշինության հանձնաժողով (Peacebuilding Commission);
(xiv) Խաղաղաշինության հիմնադրամ (Peacebuilding Fund);
(xv) Աֆրիկյան ծագում ունեցող մարդկանց հարցերով մշտական ֆորում (Permanent Forum on People of African Descent);
(xvi) ՄԱԿ-ի Քաղաքակրթությունների դաշինք (UN Alliance of Civilizations);
(xvii) Զարգացող երկրներում անտառահատումներից և անտառների դեգրադացիայից առաջացող արտանետումների կրճատման ՄԱԿ-ի համագործակցության ծրագիր;
(xviii) ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողով (UNCTAD);
(xix) ՄԱԿ-ի Ժողովրդավարության հիմնադրամ (UN Democracy Fund);
(xx) ՄԱԿ-Էներգետիկա (UN Energy);
(xxi) ՄԱԿ-ի Գենդերային հավասարության և կանանց լիազորությունների հզորացման կառույց (UN Women);
(xxii) ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիա (UNFCCC);
(xxiii) ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի ծրագիր (UN-Habitat);
(xxiv) ՄԱԿ-ի Ուսուցման և հետազոտությունների ինստիտուտ (UNITAR);
(xxv) ՄԱԿ-Օվկիանոսներ (UN Oceans);
(xxvi) ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ (UNFPA);
(xxvii) ՄԱԿ-ի Սովորական սպառազինությունների ռեգիստր;
(xxviii) ՄԱԿ-ի համակարգի գործադիր ղեկավարների համակարգող խորհուրդ;
(xxix) ՄԱԿ-ի համակարգի անձնակազմի քոլեջ (UN System Staff College);
(xxx) ՄԱԿ-Ջուր (UN Water); և
(xxxi) ՄԱԿ-ի համալսարան (UN University):
Բաժին 3. Իրականացման ուղեցույց. Պետքարտուղարը պետք է տրամադրի լրացուցիչ ուղեցույցներ գործակալություններին՝ ըստ անհրաժեշտության, սույն հուշագիրն իրականացնելիս։
Բաժին 4. Ընդհանուր դրույթներ. (ա) Սույն հուշագրում ոչինչ չպետք է մեկնաբանվի որպես խոչընդոտ կամ այլ կերպ ազդեցություն ունեցող.
(i) օրենքով գործադիր դեպարտամենտին կամ գործակալությանը, կամ դրա ղեկավարին վերապահված լիազորությունների վրա. կամ
(ii) Կառավարման և բյուջեի գրասենյակի տնօրենի գործառույթների վրա՝ կապված բյուջետային, վարչական կամ օրենսդրական առաջարկների հետ։
(բ) Սույն հուշագիրը պետք է իրականացվի գործող օրենսդրությանը համապատասխան և հատկացված միջոցների առկայության դեպքում։
(գ) Սույն հուշագիրը նպատակ չունի և չի ստեղծում որևէ իրավունք կամ օգուտ՝ նյութական կամ ընթացակարգային, որը ենթակա է իրավական կիրառման օրենքով կամ արդարադատության սկզբունքներով որևէ կողմի կողմից ընդդեմ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, նրա դեպարտամենտների, գործակալությունների կամ կառույցների, նրա պաշտոնատար անձանց, աշխատակիցների կամ գործակալների, կամ որևէ այլ անձի։
(դ) Պետքարտուղարը լիազորված և հրահանգված է հրապարակել սույն հուշագիրը Դաշնային ռեգիստրում (Federal Register):
ԴՈՆԱԼԴ Ջ. ԹՐԱՄՓ»։
